TIN MỚI: Tòa án Mỹ tạm chặn quy định giới hạn thời gian lưu trú của du học sinh F-1

Một thẩm phán liên bang Mỹ đã tạm thời ngăn quy định mới về Duration of Status có hiệu lực từ ngày 15/9. Điều này đồng nghĩa cơ chế D/S hiện hành tiếp tục được duy trì trong lúc vụ kiện được xem xét.

Quy định mới của Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), vốn dự kiến thay đổi cách xác định thời gian lưu trú của sinh viên quốc tế tại Mỹ từ ngày 15/9, đã bị tòa án liên bang tạm thời đình chỉ.

Theo The PIE News, Thẩm phán F. Dennis Saylor IV của Tòa án Liên bang Quận Massachusetts đã ban hành lệnh sơ bộ trên phạm vi toàn quốc, ngăn DHS và Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) triển khai quy định mới trong thời gian vụ kiện tiếp tục.

Động thái này được xem là diễn biến đáng chú ý đối với hàng triệu sinh viên quốc tế, trong đó có du học sinh Việt Nam đang học hoặc chuẩn bị nhập học tại Mỹ.

D/S chưa kết thúc từ ngày 15/9

Theo cơ chế hiện hành, nhiều sinh viên quốc tế diện F-1 khi nhập cảnh Mỹ được ghi trên hồ sơ I-94 là Duration of Status (D/S) , thay vì một ngày hết hạn cố định.

Điều này cho phép sinh viên tiếp tục ở Mỹ trong thời gian vẫn duy trì tình trạng hợp pháp, theo học đúng chương trình, giữ SEVIS hợp lệ và đáp ứng các yêu cầu của diện visa F-1. Quy định mới của DHS từng được lên kế hoạch thay đổi hệ thống này.

Thay vì được phép lưu trú theo Duration of Status, sinh viên có thể được cấp một khoảng thời gian cụ thể dựa trên chương trình học, với giới hạn nhất định trong nhiều trường hợp. Nếu chương trình kéo dài quá thời gian được cấp, sinh viên có thể phải nộp hồ sơ xin gia hạn tình trạng lưu trú với USCIS.

Việc thay đổi này khiến nhiều trường đại học và tổ chức giáo dục tại Mỹ lo ngại sinh viên quốc tế sẽ phải đối mặt với thêm thủ tục hành chính, chi phí và rủi ro về tình trạng di trú. Tuy nhiên, với quyết định mới nhất của tòa án, quy định này chưa thể được triển khai như kế hoạch từ ngày 15/9.

Một liên minh giáo dục đưa DHS ra tòa trong các tranh cãi về giới hạn Duration of Status du học sinh

Trước đó, nhiều tổ chức giáo dục Mỹ đã phối hợp khởi kiện DHS. Trong số các bên tham gia có NAFSA: Association of International Educators, Presidents’ Alliance on Higher Education and Immigration và Association of Independent Colleges and Universities in Massachusetts.

Các tổ chức này cho rằng việc chấm dứt Duration of Status có thể gây ra những thay đổi lớn đối với sinh viên quốc tế cũng như các trường đại học Mỹ. Một trong những vấn đề được nhắc tới nhiều nhất là các chương trình có thời gian đào tạo khó xác định chính xác.

Ví dụ, nghiên cứu sinh tiến sĩ có thể cần thêm thời gian hoàn thành luận án. Sinh viên đại học cũng có thể kéo dài chương trình vì thực tập, thay đổi chuyên ngành hoặc các yêu cầu học thuật khác. Nếu thời gian lưu trú bị giới hạn bởi một ngày cố định, những sinh viên này có thể phải xin gia hạn với cơ quan di trú trong thời gian đang học.

Các tổ chức giáo dục cho rằng cơ chế này có thể tạo thêm sự bất định cho sinh viên quốc tế. Trong đó, đặc biệt là Hiệp hội các Trường Cao đẳng và Đại học Độc lập tại bang Massachusetts, 1 trong 8 nguyên đơn chính thức đứng tên khởi kiện Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) trong vụ kiện bảo vệ chế độ Duration of Status (D/S) được công bố trên trang hồ sơ chính thức của Presidents’ Alliance.

Massachusetts, một lần nữa là lá cờ đầu, xứng đáng là thủ đô học thuật Hoa Kỳ, là một trong các bang vốn có truyền thống bảo vệ du học sinh và tài năng học thuật, cái nôi của MIT, Harvard, Northeastern…

Các bang tham gia hỗ trợ gồm có California, District of Columbia, New York, Colorado, Connecticut, Delaware, Hawai‘i, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesota, New Mexico, Nevada, North Carolina, Oregon, Vermont, Wisconsin, and Virginia.

Quyết định của tòa chưa phải phán quyết cuối cùng về Duration os status

Điểm đáng chú ý là tòa án hiện mới ban hành preliminary injunction, tức lệnh ngăn chặn sơ bộ. Điều này không đồng nghĩa quy định mới đã bị hủy bỏ hoàn toàn. Vụ kiện vẫn đang tiếp diễn và tòa án có thể tiếp tục xem xét tính hợp pháp của quy định cũng như các lập luận từ DHS và các nguyên đơn.

Do đó, tình trạng hiện tại có thể hiểu đơn giản là:

Quy định mới chưa được phép áp dụng, trong khi cơ chế Duration of Status hiện hành tiếp tục được duy trì.

Nếu các diễn biến pháp lý sau đó thay đổi, cách áp dụng đối với sinh viên F-1 cũng có thể tiếp tục thay đổi.

Tại sao lệnh này có tác động toàn quốc?

Mặc dù Tòa án Tối cao đã giới hạn nghiêm ngặt các lệnh cấm “vạn năng” (universal injunctions), Thẩm phán Saylor áp dụng lệnh chặn dựa trên việc chính phủ liên bang vi phạm nghiêm trọng luật APA. Nhờ lệnh chặn này của Thẩm phán Saylor, hệ thống Duration of Status (D/S) truyền thống — cho phép du học sinh ở lại Mỹ hợp pháp toàn thời gian miễn là họ duy trì việc học — vẫn tiếp tục được giữ nguyên trên toàn quốc trong thời gian vụ kiện tụng kéo dài. DHS hiện tại bị cấm triển khai hoặc thực hiện bất kỳ phần nào của quy định giới hạn visa mới này.

DHS có thể tiếp tục kháng cáo lên tòa sơ thẩm

Du học sinh Việt Nam cần làm gì?

Đối với phần lớn sinh viên Việt Nam đang học tại Mỹ, quyết định của tòa án giúp giảm bớt áp lực phải ngay lập tức thích nghi với một hệ thống thời hạn lưu trú mới. Tuy nhiên, sinh viên vẫn nên chủ động kiểm tra hồ sơ di trú của mình. Sau mỗi lần nhập cảnh Mỹ, thông tin trên I-94 cần được kiểm tra để xác nhận đúng tình trạng nhập cảnh. Đặc biệt I-20 và SEVIS cũng cần được duy trì hợp lệ trong suốt quá trình học.

Những sinh viên có kế hoạch chuyển trường, thay đổi chương trình, học tiếp lên bậc cao hơn hoặc tham gia OPT và STEM OPT nên trao đổi trực tiếp với DSO của trường trước khi thực hiện các thay đổi quan trọng. Đặc biệt, sinh viên không nên hiểu quyết định mới của tòa án là việc Mỹ đã từ bỏ hoàn toàn kế hoạch thay đổi Duration of Status.

Một tín hiệu tích cực cho giáo dục quốc tế Mỹ

Các tổ chức giáo dục Mỹ đánh giá quyết định của tòa là bước đi quan trọng trong việc duy trì một hệ thống ổn định và dễ dự đoán hơn đối với sinh viên quốc tế.

Trong bối cảnh Mỹ đang cạnh tranh với Anh, Canada, Australia và nhiều quốc gia khác để thu hút sinh viên toàn cầu, chính sách visa và khả năng dự đoán về tình trạng lưu trú được xem là yếu tố ảnh hưởng lớn đến quyết định chọn điểm đến du học.

Việc tạm thời duy trì Duration of Status (D/S) vì vậy được nhiều trường đại học và tổ chức giáo dục xem là tín hiệu tích cực. Sinh viên quốc tế và các trường đại học Mỹ sẽ tiếp tục phải theo dõi diễn biến của vụ kiện trong thời gian tới. Nếu cần cung cấp thông tin, PHHS hãy liên hệ đến các đơn vị uy tín với lãnh sự Mỹ như UNIMATES để được hỗ trợ và chia sẻ.